Titel, Titelski breg, Manastir Kovilj i vožnja brodićem u Carskoj bari

Polazak iz Beograda u 8h, kod Vaznesenjske crkve, ulica Admirala Geprata.

Vožnja do manastira Kovilj.

Istočno od Novog Sada pored istoimenog sela nalazi se manastir Kovilj, sa crkvom posvećenom Svetim arhanđelima Mihailu i Gavrilu. Po predanju manastir je osnovao Sveti Sava u 13 veku, ali o tome ne postoje nikakvi istorijski izvori. Najraniji pisani dokument potiče iz 14. veka, ali bez datiranja, gde se spominje manastir Privina Glava, i zajednička svojina sa manastirom Kovilj, na osnovu čega se pretpostavlja daje manastir Kovilj nekada bio metoh manastira Privina Glava kod Šida. Današnja crkva je na mestu starije koja je izgorela u požaru 1848. godine. Manastir se ubraja u jedan od najbrojnijih muških manastira u okviru Srpske pravoslavne crkve. Gotovo polovina monaha je visokoobrazovana. Svi rade na manastirskom imanju od oko 250 hektara na različitim poslušanjima. Prave čuveni med, voćnu rakiju, konjak i liker od oraha. Obilazak manastira.

Nastavak putovanja prema Titelu.Po dolasku u Titel, pauza za kafu u hotelu Tisa (opciono) Pešačka tura do ustanove Titelski breg (na spratu ustanove se nalazi i Galerija Stojana Trumića, poznatog slikara iz Titela), šetnja gradom do Titelskog brega (oko 800-900m lagana šetnja u jednom pravcu)-uz lokalnog vodiča iz specijalnog rezervata Titelski breg.
Trajanje obilaska sa lokalnim vodičem između 2-2.5h.

Titel – gradić na jugo-istoku Bačke, na desnoj obali reke Tise, ušću Begeja u Tisu,mesto gde se spajaju Banat, Bačka i Srem. Titel je, zajedno sa naseljem Bač, najstarije naselje u Bačkoj. Zahvaljujući svom položaju sa dominantnim bregom nad prostranom ravnicom i rekama koje ga okružuju (Tisa, Dunav, Begej), Titel je oduvek bio pogodan za naseljavanje, pa su se na ovom prostoru smenjivala mnoga plemena- Huni, Avari, Protobugari, germanska plemena, zatim Goti, Gepidi i Sloveni. Mađari su počeli da se naseljavaju u Panonsku niziju krajem 9., da bi sredinom 10. veka vladali područjem oko ušća Tise u Dunav.Titel se u to vreme pominje kao utvrđeno naselje.Zanimljivo je da Titel ima čak 315 arheoloških lokaliteta još od praistorije do kasnog srednjeg veka i predstavlja kulturno dobro najvišeg značaja.

U Titelu se može osetiti duh starih vremena. Tu je sačuvana stara regulacija sa nizovima javnih, sakralnih i stambenih objekata značajnih za razvoj Titela. Neki zanimljivi objekti su spomenik-barutana i kasarna Šajkaškog bataljona iz 18. Veka. Na putu Titel-Šajkaš podignut je spomenik palim vazduhoplovcima 1941.

Opština Titel pored brojnih kulturno istorijskih događaja,i čuva uspomenu na suprugu velikog naučnika Alberta Ajnštajna, Milevu Marić Ajnštajn.Naime, ona je rođena u Titelu gde se nalazi kuća u kojoj je odrasla. U kući u kojoj je živela Mileva sada živi neka druga porodica. Mileva Marić Ajnštajn je rođena 19. decembra 1875. u Titelu, a 2018. godine dobila je spomenik u rodnom gradu.
Obeležje prvoj ženi Alberta Ajnštajna nije postavljeno ispred kuće porodice Marić, već u obližnjem parku. Spomenik je delo vajara iz Novog Sada Vladimira Jokanovića, a podiže ga jedna lokalna nevladina organizacija.Spomenik je postavljen tako da gleda na rodnu kuću Mileve Ajnštajn. Titeljani su podizanjem spomenika pokazali da su ponosni što ova srpska naučnica potiče iz njihovog mesta.

Poseta spomen galeriji slikara Stojana Trumića.

Spomen galerija „Stojan Trumić“, legat od 616 umetničkih radova ovog vrsnog ekspresioniste. Ova galerija , nastala je 1980. godine od prvobitne zbirke crteža i slika, koje je Stojan Trumić, poklonio rodnom gradu. Ideja o osnivanju rodila se prilikom održavanja prvih slikarovih samostalnih izložbi u Titelu. Danas Spomen galerija sadrži 616 slikarovih umetničkih dela, a pored toga u galeriji se čuvaju i umetnikov slikarski pribor i predmeti za ličnu upotrebu, priznanja i slikarova lična biblioteka.

Titelski breg zapravo predstavlja plato sa najvećim brojem slojeva fosilne zemlje i lesnih horizonata u našoj zemlji. Rekonstrukcija prilika koje su vladale tokom akumuliranja lesnih naslaga ukazuje da se paleoekološko okruženje Titelskog brega mijenjalo u rasponu od tundre do oskudne stepe.
Postoje različita gledišta i mišljenja o samom postanku Titelskog brega. Sa jedne strane govori se o navejavanju lesa vjetrovima sa istočnoevropskih stepa ili zapadnim vjetrovima sa Alpa. Drugi naučnici govore o tome da je ovaj plato bio u vezi sa Zemunsko-Slankamenskim, a da se Tisa ulivala u Dunav kod Mošorina. Prema njima Titelski breg je otkinuti istočni deo Fruške gore. Bez obzira na oprečne stavove, uvreženo je mišljenje da je Titelski breg najinteresantnija lesna zaravan u Srednjoj Evropi. Vlada Republike Srbije usvojila je Uredbu kojom se Titelski breg proglašava Specijalnim rezervatom prirode, 2012. godine. Na Titelskom bregu se nalazi vidikovac Kalvarija, sa koga se vidi dobar deo Vojvodine: Banat, Srem, ušće Begeja u Tisu.Kalvarija je takođe i višeslojni arheološki lokalitet, još uvek nedovoljno istražen.

Slobodno vreme.

Nastavak putovanja do Specijalnog rezervata Carska bara. Vožnja brodićem po reervat oko sat vremena.

Polazak za Beograd oko 18h. Dolazak na mesto polaska u večernjim časovima.